Niet elke moeder die het kindje na de bevalling op de borst gelegd krijgt voelt instant iets. Daar waar vaders met tranen op de wangen zitten, kunnen moeders vooral overweldigd zijn. Overweldigd dat er geen woord uitkomt, maar ook geen gevoel bij zit. In de tsunami van alle gevoel is er zo veel dat het als niks voelt. Te veel, te intens, te groot, te alles! Je kind is er. 

Oeps!

Dit had je niet verwacht. Op alles was je voorbereid maar niet op ‘geen gevoel’. Natuurlijk hou je van je kind, instant, want er mag niets naars gebeuren. Maar het lijkt gevoelloos te voelen en niet betrokken en toch mag er niets meer mis gaan. Deze beeldspraak kennen sommige moeders maar al te goed. Knuffelhormoon of niet, een kind krijgen is een ervaring. En soms is die heel groot, zo groot dat het tijdelijk alles wegspoelt. Elk roze idee, elke eerdere gedeelde ervaring van een vriendin-moeder-voorganger. Roze is gewoon tijdelijk even helemaal niks.

Grote emoties

Grote emoties vragen tijd. Tijd om te landen in je lijf. Tijd om te wennen aan jezelf. Tijd om te wennen aan de ander. Tijd om te wennen aan de nieuwe situatie. Als emoties door je lijf hebben geraasd heeft alles even opnieuw te landen in je systeem. Een nieuwe plek te vinden, een nieuwe orde. Wennen is dat. In je systeem van binnen moet alles op een nieuwe plek vallen. Je hoofd had immers nog geen plaatje van deze ervaring. En nieuwe wegen zijn nou eenmaal niet in 1 keer gelijk af. Daar gaat even tijd overheen.

Strategie

Het hele leven zit vol ervaringen. Grote, kleine, bijzondere, speciale, mooie, vervelende, pijnlijke en nietszeggende. Daar waar sommige ervaringen ons niet eens raken, brengen anderen ons tijdelijk in paniek. De emoties worden zo groot dat onze hersenen alleen nog maar scenarios op ons af kan vuren van eerdere gebeurtenissen die er op lijken. Zo grijpen sommige mensen in paniek naar kennis (ff Googlen), vragen anderen instant om hulp bij anderen (doe jij maar dat kan jij zo goed…) of blijft elke prikkel uit en treed de verdoving in (ik zou het niet weten). De bak vol met emoties heeft plaats gemaakt voor een bestaande strategie.

Tijd

Die strategie heet in de psychologie: Copingsmechanisme. Heerlijk om te hebben, want je red je er altijd mee. Enkel als het gaat om een baby wordt er tegelijkertijd iets anders van je gevraagd. Rust. Jij en je baby mogen wennen aan elkaar, de tijd nemen voor elkaar. Je hoeft niets te doen, er hoeft niets te gebeuren, je hoeft nog niets te weten en niemand kan het beter dan jij. Rust. Laat de tsunami van emotie en gevoel langzaam neerkomen in je lijf. Alles is nieuw, het moet even landen.

Hoe je omgaat met nieuwe grote dingen in je leven zegt niets over wie je bent, het vertelt hoe je de dingen doet en hoe je met de dingen omgaat. Iedereen doet het en iedereen doet het op een andere manier een eigen manier. Mijn tip, blijf nog even in het moment de paniek verdwijnt vanzelf. Daarna komt je gevoel vanzelf bovendrijven.

Het opgroeien bij één ouder laat in 100 situaties 100 verschillende verhalen zien. Elke ouder gaat anders om met de situatie waardoor een alleenstaand ouderschap is ontstaan. Want deze lopen nogal uit een. En elk kind reageert anders op een gebeurtenis waardoor dit is ontstaan, want ieder kind is anders.

Omgaan met lastige dingen

Hoe kinderen ook verschillen, ze zijn emotioneel flexibel. Vanuit hun basis zullen ze uit zichzelf leren omgaan met de nieuwe situatie. Daarvoor creëren ze gedrag dat het meest dichtbij hun aard ligt. Dat het in de overgangsperiode even lastig kan zijn spreekt voor zich. Emotionele reacties worden dan wat zichtbaarder. Het ene kind kan zich gaan terugtrekken, dan ander gaat juist meer ‘aan je hangen’. Daar waar het ene kind de afwasmachine gaat leegruimen om mama of papa te helpen, zal het ander kind zich meer gaan afzetten omdat het boos is over wat er is gebeurd. Ieder kind heeft zijn eigen manier om om te gaan met ‘als je moeder of vader alleenstaande ouder wordt’.

1 stap vooruit = 3 stappen terug

Binnen de wenperiode laten kinderen meestal gedrag zien dat ze hadden toen ze jonger waren. Voor jonge kinderen geldt dat nare dromen kunnen terugkomen, in bedplassen en soms moeten de spoken onder het bed verjaagd worden. Voor oudere kinderen zal je zien dat wat ze eerst heel goed konden doen dat dat ineens minder goed lukt of meer inspanning vraagt. Dat stukje ‘terug’ in ontwikkeling is even terug naar het moment van veiligheid in de kinderbasis. Als het daar lang genoeg heeft getoefd kan het door in de nieuwe setting. Eenmaal gewend komt er ook weer een gevoel van veiligheid in de nieuwe situatie. De wenperiode is voorbij en zal het zelf vormgaan geven aan de nieuwe situatie. Zo zijn er kinderen die bijvoorbeeld de ‘vader in huis’-rol op zich gaan nemen. Met kopjes thee voor mama op bed. Zo zijn er kinderen die de ‘moeder’-rol op zich gaan nemen en meer gaan zorgen. Ieder kind zoekt naar zijn eigen plek en uitingsvorm in deze nieuwe situatie. Dat is zijn of haar manier om er mee om te gaan. Na verloop van tijd kan hier ook weer verandering in komen waarin je ziet dat kinderen weer meer kind worden ipv de plek van de andere ouder in te nemen.

Niet wat maar HOE jij doet wordt de basis van je kind

Wat zo mooi is dat alle kinderen, of ze nu opgroeien bij 1 ouder of 2 ouders… Kinderen luisteren niet naar wat je zegt, kinderen doen wat je doet. Kinderen zien HOE jij omgaat met de situatie en welk gedrag daaruit voortkomt. Dát wordt hun nieuwe eik-punt dat ze nog jaren met zich meenemen. Dit zie je ook zo goed terug in de ervaringsverhalen van de kinderen-nu-volwassene in dit artikel. ‘Mijn vader nam het reilen en zeilen op zich’, ‘Mijn moeder is een doorzetter’, ‘Mijn moeder is een sterke vrouw’. Dit zijn geen uitspraken van de vaders of moeders zelf. Dit is het beeld van de kinderen over een moeder of een vader en hoe deze in een langere periode is omgaan het de verandering. Deze indrukken zullen een baken worden van hoe zij later in hun leven omgaan met ‘de lastige dingen’ die spelen in hun leven. 

Voordat je moeder was waren jij en je tijd een eenheid. Je kon tijd indelen en inruimen zoals jij wilde. Plots naar de sportschool of afspreken, natuurlijk geen probleem. Toch lekker uitslapen, of je nog een keer omdraaien? Doen we, lekker! Nu je moeder bent is tijd een ding geworden, vooral een versnipperd ding.

Kostbaar

Je werkzaamheden aan één stuk kunnen doen, ongestoord, en dat dat echt heel fijn was, daar stond je in je pre-moeder-tijd niet zo bij stil. Maar nu je kinderen hebt valt het je waarschijnlijk vooral op dat je geïrriteerd raakt als je (telkens weer) gestoord wordt. De klus die je voorheen in 1 keer kon afmaken wordt nu je kinderen hebt onvermijdelijk in 7 stukken over de hele week verdeelt. Uurtje even hier, uurtje daar, ‘even nu en dan pak ik het later wel weer op’. De dingen in 1 keer afmaken is een vage herinnering geworden uit de tijd van ‘toen en vroeger’. Als je moeder bent geworden is je tijd, aaneengesloten tijd, kostbaar goed geworden.  

Genadeloos

De eerste paar jaar probeer je het nog. Even ‘snel’ iets doen tussendoor terwijl je kind slaapt, naar school is of iemand oppast. En voor dat je het weet is de hele dag aan elkaar geregen van klusjes die je nog even moest doen. Goed gevoel? Natuurlijk! Maar de langere klussen die van to-do lijst naar to-do lijst verhuizen blijven staan. En als je denkt dat je alles in kannen en kruiken hebt om te beginnen aan je lang liggende klussen dan kan je er niet meer inkomen omdat het al zo lang geleden is dat je een aan één gesloten tijd hebt kunnen concentreren. Genadeloos werkt versnippering als het gaat om flow en focus. Het onderbreken is de nieuwe flow geworden.

Even wennen

Me time gaat dan ook inmiddels helemaal niet om wat je doet, maar dat je het een tijdje achter elkaar kan doen. Ontspannen in je bezigheid, dat is het idee. Niet één bladzijde van een boek lezen maar een paar misschien wel een heel hoofdstuk om er in te komen. Het is even wennen, maar als je de oude flow weer te pakken hebt voelt het als nieuw. Het is even wennen maar wel heerlijk. Je hebt te accepteren dat je ontzettend, zo ontiegelijk veel van je kind houd dat je je eigen tijd moeiteloos opknipt. Had je niet bedacht van te voren, gebeurt wel. Het is er gewoon tussendoor geglipt. Het is tijd om tijd te maken. Lange tijd. Voor jou.

Ieder zijn tijd

Het meebewegen en schakelen zonder jezelf te verliezen dat is de werkelijke kunst van het moederschap. Ieder zijn tijd, ook jij. Plan aan één gesloten tijd in voor jezelf. Ga niet met je ontbijt aan de slag wanneer zoon lief zijn ontbijt aan het maken is, man lief door de keuken walst en je ook met de lunch-box aan de slag moet voor je kind. Je hebt een moment voor jou in het vooruitzicht te hebben. Nu iets willen is passé. Het uitgangspunt is jij eerst, dan ik. En dan ik heel goed, en daarna de ander weer. Flow is mogelijk, maar je hebt het te plannen. Leer je ‘nu’ uit te stellen tot het beste moment, en sla dan toe. Ik kan je verzekeren, je gaat als een speer en bent dubbel tevreden. Waarom? Omdat je A: Doorhebt hoe het werkt voor jou en B: Je weer heel even je momentum hebt kunnen pakken. Want ook al hou je ontzettend veel van je kinderen, je bent en blijft ook de vrouw die je bent.

Irriteer jij je wel eens aan je partner? Of in ieder geval aan die kleine dingen die jij graag ziet dat hij anders zou doen? Eigenlijk zag altijd al dat hij dat deed maar toen stoorde het je nog niet zo. Nu jullie inmiddels samenwonen, kinderen hebben en jij je parttime baan in fulltime aan het goochelen bent, is het toch wel heel vervelend aan het worden.

Het kleine

Het kleine op zich is niet zo erg, maar als het kleine het grote wordt dan lijkt het wel de bril te vormen en komt de ander onder een vergrootglas te liggen. Neem nou het tandpastadopje. Op zich is het een heel klein iets. Eigenlijk nietszeggend of noemenswaardig. Maar wat als het tandpastadopje elke dag, 2 keer per dag, 7 dagen in de week, 365 dagen per jaar er niet op wordt gedraaid en dat al 10 jaar van jullie relatie. Dan worden kleine dingen, grote dingen.

Het vergrootglas

Je leuke man is niet meer de leuke man, het is de ‘sloddervos’ geworden. De man die ‘nooit iets opruimt’ en als dat nog even doorsudderd is het de man die ‘nooit wat doet in huis’. Als de kleine dingen groot worden is de bril waardoor je de ander ziet extreem vergroot en onvermijdelijk.

Initiatief

De crux van het verhaal is dat er altijd eerst 1 iemand is die zich stoort, meestal jij. En de ander? Die onthoud maar niet jouw subtiele en minder subtiele hints. Hoe vaak je het ook zegt, hoe vaak je het ook noemt het verandert niet. Tandpasta met klikdop heb je geprobeerd, het werkt al zeg je het zelf. Maar het probleem verschuift zich moeiteloos naar ‘de sokken en de wasmand’. En als je er dan over nadenkt zijn er toch wel een aantal zaken die je storen. Maar als je het er over wilt hebben en je neemt het initiatief dan eindigt het gesprek uiteindelijk in goede voornemens. Leuk idee, het initiatief, maar het werkt niet.

Werkwoord

Samen het er over hebben is een kunst. Het vereist een gesprektechniek, doorvragen, het vraagt alert zijn op wat iemand zegt, en hoe jullie beide de dingen doen. Want daar waar jij je stoort aan de tandpasta, de sokken maar ook het gereedschap door het huis. Stoort hij zich inmiddels aan ‘het aanspreken’. Een relatie is werken, maar moet je wel weten hoe en welke kant op. Tipje van mij: Waarom vragen! Want waarom blijft dat tandpastadopje nou altijd van die tube? Het antwoord zal verbluffend makkelijk zijn, en misschien zelfs wel wat voor te zeggen.

Elke voorkant heeft een achterkant

Mensen zijn voor 90% bewust van wat ze doen. 9 van de 10 acties worden uitgevoerd op de automatische piloot. Autorijden, tandenpoetsen, sokken uitdoen. Betekent niet dat er geen strategie achter zit. De strategie, die stuurt het gedrag. Dat is zo mooi. Dat maakt mensen zo interessant. Waarom doen ze wat ze doen? Waar komt dat vandaan? Want dat levert iets op! En hoe kun je er nu samen voor zorgen dat dat, voor jullie samen, goed gaat werken. Dat is het idee, dat is het werkwoord en dat is stap 1 om er voor te zorgen dat dat tandpastadopje geen doorn meer in jouw oog is.

*Bron tekst: Geïnspireerd door het werk van Professor Alfons Vansteenwegen bewerkt door Barbara Benet | Barbara Benet Coaching voor professionele doeleinden.  

Als coach werk ik graag met de methodiek ontwikkeld door Professor Alfons Vansteenwegen. Zijn methodiek is gestoeld op 25 jaar ervaring in relatietherapie en daar aan verbonden wetenschappelijke studies en onderzoek.

Vastlopen komt in alle mogelijke vormen voor die je kunt bedenken. In relatie tot jezelf, de ander en in een situatie. Hoe je ook vastloopt, wat je scenario ook is, in welke mogelijkheden of onmogelijkheden je je ook bevindt vastlopen voelt altijd vervelend. Je had je immers voorgenomen het anders te doen en toch krijg je het niet voor elkaar.

Het zijn eigenlijk nooit de omstandigheden

Het liefst vertel ik je dat het altijd door de omstandigheden komt dat je vastloopt. Maar met een beetje doorvragen houd dat geen stand. Vastlopen of vastzitten geeft altijd een ervaring van te weinig beweegruimte in relatie tot wat je wilt. Hier reageer je op en hoe je dat doet maakt jou jou. Het kan er voor zorgen dat je in een terugtrek-uitzit-modus terecht komt of misschien wel een doordrukken-doorgaan-nooit-opgeven-modus of misschien vind je iemand als houvast of ken je het scenario dat ‘de zin ontbreekt’. Zinnen als ‘het heeft toch geen zin’, ‘ik geef niet op’ of ‘als ik het maar niet alleen hoef te doen’ nemen op den duur meer vastloop-gevoel met zich mee. Je voegt je naar de situatie, verdwijnt op een bepaalde manier zelf van het toneel en verliest zeggenschap op het zetten van een constructieve passende stap.

“Een situatie kan te groot, te lang, te veel zijn én ligt de vraag op tafel hoe kom je vervolgens weer uit de coulisse terug op het toneel. Het zijn nooit de omstandigheden; gaat het veel vaker om hoe jij erin beweegt.”

Wat was er eerst

De grap van het verhaal, of zullen we het de crux noemen. Het zijn niet de omstandigheden waardoor je vastloopt. Laat juist díe situatie je haarfijn zien wat je staat van zijn is die ervoor zorgt HOE je in een ‘vastloop’-stuk terecht komt.  De ‘het heeft toch geen zin’, de ‘mij krijg je niet klein’ was er al veel eerder dan de huidige situatie. Typisch geval van ‘wat was er eerder; de kip of het ei?’ En hier liggen ook je mogelijkheden. De feiten van de situatie krijg je nu niet anders, heb je wel zeggenschap over HOE je ermee omgaat.

Kort-door-de-bocht-oplossing

De kortste oplossing; ‘dan denk je toch gewoon in mogelijkheden’. Is makkelijk maar niet duurzaam voor stug terugkerende patronen. Wel een eerste stap. Denken in moeilijkheden is veel vaker een gewoonte als situaties lang duren. Denken in mogelijkheden vraagt om eerst even iets anders te doen dan op volle toeren hetzelfde scenario blijven draaien zonder dat het een andere uitkomst geeft. ‘Even iets anders doen’ is 9 van de 10 keer even niet nadenken vanuit je cognitieve brein maar meer iets doen vanuit je creatieve brein. Zo kom je even los van de situatie. Je verandert daardoor je staat van zijn. Een kort-door-de-bocht-oplossing die op heel wat momenten heel effectief is. Een gevoel van ruimte kan je ook net even een frisse kijk geven op een bestaande situatie.

Er is altijd één stap mogelijk

Er zijn 1000 redenen waarom dit niet voor je werkt. Je bent moe, zit er doorheen, te lang en te veel, je kunt het niet opbrengen, je komt nauwelijks toe aan jezelf laat staan tijd hebben voor iets nieuws of iets anders. Het lijkt of al het andere voorrang heeft. Er zijn zoveel mensen of gewoonten die ervoor kunnen zorgen dat je in je eigen vastzitten kan blijven zitten. En soms kom je ook niet los en is elke oplossing tijdelijk. Een rondje hardlopen helpt 1 dag om je beter te voelen. De afspraak met de vriendin voedt niet op lange termijn. De verandering die je wilt blijft uit en ergens blijf je met lege handen staan als het gaat om veranderen in het thema waarin je bent vastgelopen maar ook voor lief hebt genomen. En weet; er is altijd één stap mogelijk. Er is altijd één beweging mogelijk om op dat moment even tijdelijk uit je vastlopen te ontsnappen. En die hoeft niet altijd voorwaarts te zijn, dat kan er ook aan toegeven zijn.

Vastlopen op verschillende lagen

De crux van vastlopen is dat HOE je vastloopt er al eerder was dan de situatie waarmee je hebt om te gaan. En als je de situatie niet kunt veranderen welke beweging kun je wel maken om anders om te gaan met HOE jij het doet. En soms doet een pas op de plaats, een dosis reflectie en oefenen in anders doen een juiste start. In ieder geval een passende stap richting je gewenste situatie. Laat vastlopen een uitnodiging zijn om het anders te doen. Er is altijd één stap mogelijk. Blijft het gewenste resultaat op lange termijn uit; dan is er op een bepaalde manier een Systemische dynamiek gaande. Een patroon van binding, verstrikking of andere dynamiek vanuit je gezin of systeem van herkomst. Soms zijn mensen vanbinnen nog zo loyaal aan ‘hoe wij het deden thuis’ dat individuele groei in de knel komt. Je kunt niet veranderen wat je niet weet. Hier is het handig om de herkomst van je beweging te onderzoeken.  En ook daarin geldt; laat vastlopen een uitnodiging zijn om het anders te doen, en misschien wel je blikveld ‘waarom je doet wat je doet’ groter te maken dan jijzelf.

Het hele plaatje in beeld

In coaching kijk ik altijd naar het hele plaatje. Op individueel niveau, relationeel niveau en systemisch niveau. Wat is je huidige situatie, hoe beweeg je daarin en vanuit welk uitgangspunt doe je dat. Kijk ik ook op een Systemische laag; dat betekend zoveel als ‘welke dynamieken kent je systeem van herkomst’ waardoor vastlopen op dit moment actueel is in je dagelijks leven en hoe verhoud jij je daartoe. Hierdoor ontstaat een gezonde mix van bewustwording, inzicht, ervaring en verandering van waaruit stappen gemaakt worden. Personal coaching maakt groei mogelijk zodat je dat wat je je voorneemt ook echt voor elkaar krijgt. 

Ken jij het om vast te lopen of herken je jezelf in dit stuk? Aarzel dan niet om contact op te nemen; er is ruimte om ook voor jou een passende stap te maken richting verandering. Je kunt me bereiken via coaching@barbarabenet.nl of bel me anders op 0611911850 voor een vrijblijvende kennismaking om te onderzoeken hoe personal coaching je op weg kan helpen om het beste uit jezelf te halen. Ik kijk graag met je mee!

Je bent welkom.
Barbara